بتن اسفنجی اتوکلاوی
در حدود 50 سال قبل آلمانی ها نیز از این تکنولوژی استفاده کرده و AAC را تحت نامهای تجاری مختلف تولید کردند. همگام با سوئد و آلمان ، انگلستان و کشورهای اروپای شرقی نیز خاکستر را جایگزین سیلیس کرده و مدت زیادی است که بلوک AAC تولید شده را در ساخت و ساز استفاده می کنند.
در حال حاضر ، با تغییرات کوچک در فرمولاسیون و فرآیند مربوط به AAC ، تغییرات چشمگیری در ساختار آن فراهم آمده و این تغییرات موجب تقویت ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی AAC شده است. در سالهای اخیر بیش از 450 تولید کننده در 41 کشور جهان AAC را تولید و به بازار عرضه می کنند
(Autoclaved Aerated Concrete (AAC که در عین حال به معنی بتن اسفنجی اتوکلاوی شناخته شدهاست از مواد ساختمانی پیش فرم یافته سبک وزن میباشد که بدنه، عایق کاری و مقاومت در مقابل آتش را به شکلی ساده تامین مینماید.
محصولات AAC شامل بلوک، پنلهای دیواری، پنلهای سقف و کف و لینتلها میباشند که از مخلوط کانکریتی (سیمانی) برای ایزولاسیون خارق العاده، برای مصارف داخلی و خارجی ساخته شدهاست. علاوه بر قابلیت ایزولاسیون دیگر امتیاز این محصول در ساختمان، مصرف راحت و سریع آن است.
چرا که کد مواد میتواند با افزایش شن تثبیت شده و سپس بوسیله اره کربنی استاندارد لبه دار و یا اره دستی و دریل در سایت بریده و سایز شوند. در عین حال ملات سیمانی مناسب میتواند بکارگرفته شود. ۹۸٪ ساختمانهای ساخته شده از این محصول از بستری نازک از این ملات که میتواند تا حدود ۸/۱ اینچ شکل پیدا کند استفاده مینمایند که این، کد ساختمان ملی را تغییر داده و عوامل محکم و یکنواختی را بوجود میآورد. همچنین میتواند با پوشش پلاستر در مقابل عوامل فعال حفاظت شود.
عناصر جانبی یا فرعی، آجر و کنارههای ونیلی نیزمی تواند همراه محصول استفاده شوند. با بیشتر ازهفتاد سال سابقه تولید، مزایای قابل توجهی رادر قیاس با دیگر عوامل ساختمانی ارائه مینماید که از مهمترین آن حداقل تأثیر محیطی میباشد. درجه بالای کارآیی ذاتی AAC تاثیر کم محیطی آنرا درتمامی دورههای سیکل زندگی آن از پروسس مواد خام تا انهدام ضایعات آن تامین مینماید. وزن کم هم در حمل و نقل باعث کاهش مصرف انرژی میگردد. به دلیل اینکه AAC بیشتر از پنج برابر از بتن معمولی سبک تر است. این در عین حال باعث کاهش سهمی مهم از انتشار گاز co۲ به هنگام حمل و نقل میشود. برای کاهش نیاز به حمل و نقل، طراحین AAC اصولی را برای احیای تولید هر چه نزدیک تر به بازار مصرف کنندگان تدارک دیدهاند.
مقاومت حرارتی عالی AAC نقشی بزرگ را برای حفاظت محیط توسط کاهش ظرفیت نیاز به هوای گرم و یا خنک در ساختمانها بعهده دارد. به اضافه اینکه قابلیت استفاده راحت از این محصول، برش درست آنرا باعث میشود که این تولید ضایعات سخت در حین مصرف را به حداقل میرساند.
بر خلاف دیگر مواد ساختمانی AAC میتواند نیاز به استفاده از عوامل ایزولاسیون در ساختمان را که باعث افزایش تاثیر بر محیط و قیمت محصول میشود را منتفی نماید. شن کوارتز، آهک و یا سیمان به مثابه عامل پیوند کننده، پودر آلومینیوم به نسبت ۵ درصد (با توجه به دانــسیته از قبل طراحی شده) و آب زمانی که مخلوط شده ودر قالبها ریخته میشوند باعث پیدایش واکنشهای متعدد شیمیایی میشوند که وزن سبک و خواص حرارتی AAC را تامین میکنند. پودر آلومینیوم با هیدروکسید کلسیم و آب وارد واکنش شده و هیدروژن تولید میکند. گاز هیدروژن مخلوط خام را تا دو برابر حجم فوم مینماید (توسط حبابهای گازی باقطر حدود ۸/۱ اینچ) در پایان پروسس فرمینگ هیدروژن به اتمسفر گریخته و توسط هوا جایگزین میشود. زمانی که فرمها از مواد جدا میشوند محصول جامد ولی هنوز نرم است که بشکل پنل و بلوک بریده شده و برای مدت ۱۲ساعت در اتاقک اتوکلاو قرار داده میشود.
در شرایط فشار بخار، پروسه سخت شدن تا زمانی که درجه حرارت به ۱۸۰° c و فشار به ۱۲ bar میرسد ادامه مییابد. شنهای کوارتز با کلسیم هیدوکسید واکنش داده و کلسیم سیلیکوهیدرات تولید مینماید که این عاملی است که مقاومت بالا و خواص مشهود AAC را بوجود میآورد.
كاركردن با بتن سبك بسيار آسان است مثلا به راحتي ميتوان آنرا اره نموده و يا ميخ در آن كوبيده شود و يا جاي پريز يا كانال عبور سيم برق و لوله آن در آن بوجود آورد. غلاوه بر اين بتن سبك در مقابل آتش بسيار مقاوم است و كليه شرايط سلامت محيط زيست را دارا ميباشد.
كادر اجرايي : كاركردن با این نوع بتن های سبک نياز به تخصص خاصي ندارد. با توجه به ابعاد و سهولت كار ، سرعت اجرا نيز نسبت به آجر و سفال تا 2 الي 3 برابر افزايش مي يابد.
ملات مورد نياز : همان ماسه و سيمان ميباشد و با توجه به اينكه بلوكهاي AAC از نوع بتن سبك ميباشد و همگوني كاملي با ملات ماسه و سيمان دارد ميتوان نسبت تركيب را 5 يا 6 به يك تبديل و در مصرف سيمان صرفه جويي بيشتري نمود. در موارديكه ايغه بنديهاي مورد اجرا با آب و رطوبت سر و كاري نداشته باشد (مثل ديوار اتاق خواب ، كار و ...) ميتوان از ملات گچ و خاك (به لحاظ صرفه حويي اقتصادي) نيز استفاده نمود.
جذب آب : با توجه به ابعاد متخلخل بودن بلوكهاي AAC، نم و رطوبت توسط اين بلوكها منتقل نميشود. نكته مهم : در عين اينكه اين بلوكها نم و رطوبت را منتقل نميكنند ولي در سطح بلوك آب بيشتري را نسبت به مصالح مشابه جذب ميكنند .
از نظر نصب تاسيسات و نماسازي (اعم از لوله ، كابينت ، سنگ ، سراميك ، ...) مانند ساير مصالح ميباشد و چنانچه به صورت صحيح اجرا شود با مشكلي مواجه نخواهد شد
از سال ۱۹۸۰ توسعهای جهانی در مصرف AAC و احداث کارخانجات جدید در آمریکا، اروپای شرقی، چین، بحرین، روسیه، هند و استرالیا بوجود آمد. این محصول بطور روز افزونی توســط تولید کنندگان، معماران و سازندگان خانه استفاده میشود.